Θεματική 1 Εισαγωγή –  Είδη Προληπτικών Παρεμβάσεων

Οι προληπτικές παρεμβάσεις μπορούν να κατηγοριοποιηθούν σε τρεις ομάδες:

  • Καθολική παρέμβαση
  • Επιλεκτική Παρέμβαση
  • Ενδεδειγμένη Παρέμβαση

Καθολικές Προληπτικές Παρεμβάσεις

  • Βασικό χαρακτηριστικό: οι καθολικές προληπτικές παρεμβάσεις έχουν ως στόχο μια ολόκληρη πληθυσμιακή ομάδα (πχ όλα τα παιδιά σε ένα σχολείο, μια κοινότητα ή τουλάχιστον μια τάξη)
  • Αυτές οι παρεμβάσεις έχουν ως στόχο τη μείωση των ποσοστών προβλημάτων σε ολόκληρο τον πληθυσμό μέσω:
    • Μείωσης του κινδύνου
    • Προώθησης προστατευτικών παραγόντων
  • Τα καθολικά προληπτικά προγράμματα περιλαμβάνουν:
    • Πολιτικές
    • Σχολικά προγράμματα
  • Έχει αποδειχθεί ότι η καθολική προληπτική παρέμβαση έχει το μεγαλύτερο αντίκτυπο.

Επιλεκτικές προληπτικές παρεμβάσεις

  • Οι επιλεκτικές προληπτικές παρεμβάσεις έχουν ως στόχο συγκεκριμένη πληθυσμιακή ομάδα, η οποία έχει αναγνωριστεί ως υψηλού κινδύνου για μερικά προβλήματα υγείας (κάπνισμα, κατάχρηση αλκοόλ, προβληματική χρήση του διαδικτύου)
  • Είναι σημαντικό να αναγνωρίστε επαρκώς τα άτομα σε αυτή την κατηγορία υψηλού κινδύνου
  • Χαμηλό κοινωνικοοικονομικό επίπεδο
  • Παιδιά/έφηβοι με προηγούμενα αναγνωρισμένα προβλήματα ψυχικής υγείας
  • Παιδιά/έφηβοι των οποίων οι γονείς αντιμετωπίζουν προβλήματα ψυχικής υγείας ή κάνουν χρήση ουσιών.
  • Έλλειψη κοινωνικών δεξιοτήτων
  • Έχουν περιορισμένο αντίκτυπο, καθώς δεν είναι βασισμένα στον πληθυσμό
  • Στις επιλεκτικές προληπτικές παρεμβάσεις δεν αξιολογούμε ατομικούς κινδύνους, αλλά μόνο τον παράγοντα του να είσαι μέλος μιας ομάδας υψηλού κινδύνου
  • Συχνά διαρκούν περισσότερο ή είναι πιο εντατικά από τα καθολικά προληπτικά προγράμματα

Ενδεικτικές προληπτικές παρεμβάσεις

  • Στοχεύουν άτομα που ήδη καπνίζουν ή καταναλώνουν αλκοόλ ούτως ώστε να μην αναπτύξουν διαταραχές όπως η κατάχρηση αλκοόλ.
  • Τα ενδεικτικά προληπτικά προγράμματα είναι:
    • Πολύ ακριβά
    • Καταναλώνουν πολλούς πόρους
    • Αποδοτικά (επιτρέπουν στους/στις δημιουργούς να αποφύγουν την ανάπτυξη της διαταραχής και τις επιπτώσεις της)  
  • Επιλέγουν οι δημιουργοί του προγράμματος
  • Τα μεγαλύτερα πλεονεκτήματα παρατηρούνται στα καθολικά προγράμματα πρόληψης, καθώς όχι μόνο τα άτομα σε κατηγορίες υψηλού κινδύνου παρουσιάζουν κάποιο πρόβλημα, αλλά συχνά άνθρωποι (παιδιά/έφηβοι) που θεωρούνται ως χαμηλού κινδύνου μπορούν να αναπτύξουν προβληματική συμπεριφορά.