Θεματική 3 Τι να κάνετε αν υποψιάζεστε ότι ο έφηβος σας έχει αρχίσει να καπνίζει;

Μελέτη περίπτωσης: Η 13χρονη κόρη σας επιστρέφει σπίτι από το σχολείο, είναι πολύ κουρασμένη και σας ζητάει να ανοίξετε τη σχολική της τσάντα και να της φέρετε το σημειωματάριό της. Ψάχνοντας τη τσάντα της, βλέπετε έναν αναπτήρα στον πάτο της τσάντας. Τη ρωτάτε για τον αναπτήρα και εκείνη απαντά ότι τον βρήκε στο πάρκο πάνω σε ένα παγκάκι και ότι αποφάσισε να τον πάρει για να μη το βρει κάποιο μικρό παιδί και τραυματιστεί. Εσείς αμέσως υποπτεύεστε ότι το παιδί σας καπνίζει.

Ακολουθούν κάποιες συμβουλές που μπορείτε να αξιοποιήσετε αν βρεθείτε σε ανάλογη περίσταση.

Αν υποπτεύεστε ότι το έφηβο παιδί σας έχει ξεκινήσει να πειραματίζεται με το κάπνισμα:

  • Ανακαλύψτε γιατί ο έφηβος έχει ξεκινήσει να πειραματίζεται και προσπαθήστε να μη κάνετε ερωτήσεις που θυμίζουν ερωτήσεις ανάκρισης. Μετατρέψτε τις σε προτάσεις παρατήρησης, όπως «Παρατήρησα ότι ξεκίνησες το κάπνισμα», το οποίο δεν ακούγεται σαν κατηγορία.
  • Ακούστε τις απόψεις τους χωρίς λογοκρισία και θα είναι και οι ίδιοι πιο θετικοί να ακούσουν και τις δικές σας απόψεις. Επίσης, θα αισθανθούν πιο άνετα να μοιραστούν τα προβλήματά τους μαζί σας.
  • Δώστε προσοχή όταν ο έφηβος θέλει να μοιραστεί τις σκέψεις του μαζί σας. Προσπαθήστε να μην τον διακόπτετε και μη βιάζεστε να σχολιάσετε όσα λέει. Κάνετε προτάσεις αντί για κριτική. Μακροπρόθεσμα είναι πιο αποτελεσματικές.
  • Το καλύτερο είναι να μην είστε σαρκαστικός με απαντήσεις τύπου «Είσαι πολύ μικρός για να καταλάβεις» ή «Δε με ενδιαφέρει τι πιστεύουν οι φίλοι σου».
  • Μείνετε μακριά από τη γκρίνια, τις φωνές, τις απειλές ή το συναισθηματικό εκβιασμό. Αυτά μπορεί να πληγώσουν τα αισθήματα του εφήβου και να τον κάνουν να καπνίζει περισσότερο μόνο και μόνο για να σας εκνευρίσει.
  • Αν νιώσετε εκνευρισμένος στα μισά της συζήτησης, τότε πείτε στον έφηβο ότι χρειάζεστε λίγο χρόνο να ηρεμήσετε. Μην απομακρυνθείτε και τον αγνοήσετε. Θυμηθείτε ότι η συζήτηση αφορά εκείνο, όχι εσάς.
  • Όταν ο έφηβος επικαλείται πίεση από τους συνομηλίκους ως το λόγο που ξεκίνησε το κάπνισμα, πιστέψτε τον. Μπορεί να νομίζετε ότι είναι εύκολο να αντισταθείτε, όμως δεν είναι για έναν έφηβο.
  • Προτείνετε τρόπους για να διακόψει το κάπνισμα χωρίς να προσβάλλετε τους φίλους του. Παρατηρήστε τη συμπεριφορά του. Αν το παιδί σας είναι ντροπαλό, τότε μπορεί να πει «Όχι, ευχαριστώ, δε μου αρέσει η γεύση» ή να βρει μια δικαιολογία να φύγει. Αν το παιδί είναι πιο κοινωνικό, μπορεί απλά να γελάσει και να πει «Δεν υπάρχει περίπτωση! Δεν είναι το στυλ μου!».
  • Θυμίστε τους ότι μπορούν να βρουν φίλους που να μη καπνίζουν. Αν χρειάζεται να είναι κοντά σε καπνιστές, το παιδί σας μπορεί να φέρει τους μη-καπνιστές φίλους του για συμπαράσταση. Το να βοηθήσετε το παιδί σας να μείνει μακριά από το κάπνισμα θέλει χρόνο, προσπάθεια και κατανόηση. Με το να είστε εκεί για αυτούς όχι μόνο θα σας φέρει κοντά, αλλά θα καταλάβετε και καλύτερα τι περνάνε.

Ένα παιχνίδι κομπλιμέντων

Στόχος: Να βελτιώσετε το ψυχολογικό κλίμα στο οικογενειακό περιβάλλον, να δημιουργήσετε μία θετική ατμόσφαιρα, να διατηρήσετε ένα θετικό συναισθηματικό περιβάλλον στο σπίτι.

Τα συγγενικά πρόσωπα (παππούδες, ξαδέρφια ή άλλοι συγγενείς) μπορούν επίσης να εμπλακούν.

Οδηγίες:

  • Όλοι οι συμμετέχοντες έχουν μαρκαδοράκι και ένα φύλλο χαρτί για να γράψουν το όνομά τους πάνω-πάνω.
  • Στη συνέχεια, κάθε συμμετέχων πρέπει να γράψει κάτι θετικό στο χαρτί των άλλων συμμετεχόντων- ένα χαρακτηριστικό, μία συμπεριφορά που θαυμάζουν σε αυτούς.
  • Όταν τελειώσουν, κάθε άτομο παίρνει το δικό του χαρτί και διαβάζει δυνατά όσα έχουν γράψει γι’ αυτόν, ξεκινώντας με τη φράση «Εγώ είμαι…».

Σημαντικό: Η ομάδα ενθαρρύνει το άτομο που διαβάζει τα κομπλιμέντα, σιγουρεύεται ότι κάθε κομπλιμέντο ξεκινάει με το «Εγώ είμαι…» και στο τέλος χειροκροτεί.